Woonboten en omgevingsvergunning

Een samenvatting van de voortgang in de wettelijke aanpassing aan de uitspraak van de Raad van State in april 2014, waarbij woonboten voortaan onder een omgevingsvergunning (Wabo) moeten gaan vallen en daarmee ook voldoen aan het Bouwbesluit 2012. Voortaan is een woonboot een bouwwerk.

In de op dit moment bekende voorstellen krijgt alles wat nu volledig vergund drijft en bewoond wordt, in overgangsrecht een Wabo vergunning als drijvend bouwwerk. Zover geen probleem.
Maar nieuwbouw, vervanging en verbouwing moet getoetst gaan worden aan regels die nog niet geformuleerd zijn. Wel is het zo dat waarschijnlijk de nieuwe, soepeler regeling voor zelfbouw -die op de kant vanaf 1 juli 2015 geldt- ook op woonboten van toepassing gaat worden.

Waarschijnlijk worden alleen varende woonschepen uitgezonderd van de plicht een omgevingsvergunning te hebben. Maar alleen zolang voor het schip een geldig certificaat van onderzoek is afgegeven door NBKB, het keuringsburo voor de binnenvaart.

Nieuw criterium
De opdracht tot wetgeving, zoals Stef Blok (VVD) die aan z’n ambtenaren gaf, blijkt anders uit te zijn gevallen dan wat hij in juni 2014 aan de Tweede Kamer schreef. Uitgangspunt was toen de gedoogregeling van de gemeente Amsterdam te volgen. Niet dus. De ambtenaren van het ministerie ontwierpen juridische constructies die ver afstaan van de praktijk. Zo hebben ze bijvoorbeeld een geheel nieuw criterium van 3 maanden voorgesteld: Alles, of het nu een drijvend café terras, schip of ark betreft, moet een vergunning als bouwwerk hebben, zodra het langer dan 3 maanden op dezelfde plek stilligt. Tenzij het gaat om een onbewoond en regelmatig varend pleziervaartuig.

Er zijn in de inspraakronde vele zienswijzen ingediend, niet zozeer op het wetsontwerp, maar wel op de toelichting, die nu al grote te voorziene complicaties oproept. Maar de betrokken ambtenaren blijven daar grotendeels doof of blind voor. Ook het bezwaar van deskundige bootjesadvocaten, die aangeven dat de ontworpen regeling vooral veel rechtszaken gaat opleveren, maakt weinig indruk op hen.

Decreet
De uiteindelijke wetstekst die straks naar de Tweede Kamer gaat, zal heel globaal blijven. De details gaan geregeld worden in een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB). Dat is hetzelfde als een decreet, want een AMvB gaat van het ministerie uit, helemaal buiten het parlement om.
Daarmee is het voor bootbewoners op voorhand moeilijk gemaakt via de parlementaire behandeling invloed uit te oefenen op de uiteindelijke inhoud van de regulering.
Hierom alleen al zou het eigenlijk het beste zijn dat woonboten buiten de plicht voor een omgevingsvergunning blijven. Maar daar is nog heel wat politiek lobbywerk voor nodig. De ambtenaren van het ministerie verklaren dit vooralsnog onbespreekbaar.

Geknoei en onzekerheid
Bij de lagere overheden die ligplaatsvergunningen moeten verstrekken, weten de uitvoerders over het algemeen niet hoe ze op dit moment moeten omgaan met vergunning aanvragen. Omdat woonboten relatief maar een klein aandeel in hun werk hebben, zijn de meeste verantwoordelijken ook niet geïnteresseerd en sturen aanvragers achteloos het bos in.

Hoe dan ook, worden op dit moment (aspirant-) bootbewoners in onzekerheid gehouden zodra zij nieuwbouw, verbouw of vervanging van plan zijn, totdat het hele traject is afgelopen tot aan het vaststellen van de nieuwe wet. Dat kan helaas zomaar nog een jaar duren.